Özel Selçuklu Hastanesi

DOĞRU BİLİNEN YANLIŞLAR

Özel Karaman Selçuklu Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Ercan Erdoğan, olası bir kalp krizi durumunda ilk müdahalenin nasıl olması gerektiği hakkında açıklamalarda bulundu.

DOĞRU BİLİNEN YANLIŞLAR

GÖĞÜS AĞRISI olmadan KALP KRİZİ olur mu?

Göğüs ağrısı, kalp krizinin en önemli belirteci olmakla beraber her zaman bulunması şart değildir. Nefes darlığı, bulantı, halsizlik, bayılma gibi durumlarla hasta başvurabilir. Ya da ağrı kollar ve çene gibi değişik yerlerde lokalize olabilir. Özellikle yaşlı ve şeker hastalığı olan bireylerde göğüs ağrısı izlenmeyebilir.

KALP KRİZİ esnasında SOĞUK SUYUN altına girmek faydalı olur mu?

 Kalp krizi anında soğuk suyun altına kesinlikle girilmemelidir. Soğuk su, kalp damarlarını büzer ve  göğüs ağrısında artmaya, ritim bozukluklarına ve ani ölümlere yol açabilir

 Kırklı yaşlara geldikten sonra herkes ASPİRİN kullanmalımıdır ?

 Aspirin kalp krizi geçiren veya stent ya da by pass yapılan hastalarda ömür boyu kullanılması gereken ve yeniden kalp krizi riskini düşüren bir ilaçtır. Ancak hiç kalp krizi geçirmeyenlerin aspirin kullanarak kalp krizi ve ölüm riskini azaltmaları tartışmalı bir durumdur. Aspirinin mide üzerine zararlı etkileri vardır ve kanama riskini artırmaktadır. O yüzden " Primer koruma" dediğimiz hiç kalp krizi geçirmemiş insanlarda aspirin kullanımı ancak kalp hastalığı açısından çok yüksek riskli bireylerde faydalıdır. Düşük riskli insanların aspirin kullanmasının bırakın faydasını zararı dahi olabilir.

 KADINLAR ve GENÇLERDE kalp hastalığı riski çok düşükmüdür?

 Klasik olarak kullanılan " Kalp hastalığı riski orta yaşlardaki erkek hastalarda yüksektir" söylemi günümüzde terk edilmektedir. Kadın fizyolojisine bağlı olarak beklenen düşük risk profili günümüzde sigara, hareketsizlik, kötü beslenme ve stres gibi faktörlerle ortadan kaybolmuştur. Hatta bazı çalışmalarda kadınların ölüm oranı erkeklerden daha fazla çıkmıştır. Meme kanserinden ölen kadın sayısı kalp hastalıklarından ölenlerin ancak onda biri kadarken farkındalık düzeyi çok daha yüksektir. Genç hastalarda da hem diyet, hareketsizlikten hem de sigara ve diğer bağımlılık yapıcı ajanlardan dolayı kalp hastalığı riski günümüzde artmıştır.

 Tansiyon yüksekliği her zaman hissedilebilir mi?

 Kan basıncı yüksekliği çok yüksek değerlere gelse bile kişi hiç bir rahatszılık hissetmeyebilir. Bu yüzden hipertansiyona " Sessiz katil" denilir. Hipertansiyon tanısını erkenden koymak için periyodik olarak kan basıncınızı ölçtürmeniz gerekir.

 Ailemde kalp hastalığı çok yaygın, ne yapmalıyım?

 Aile öyküsü kalp hastalığı için çok önemli bir risk faktörüdür ama  bu risk bazı değişikliklerle önemli ölçüde azaltılabilir;  egzersiz yapmak , sağlıklı diyet, sigarayı bırakmak, kolesterol, kan şekeri ve kan basıncı ölçümüyle bu risk kontrol altına alınabilir.

 Orta yaşlara gelene kadar kolesterol seviyeme baktırmama gerek var mı?

 Güncel tedavi kılavuzları 20 yaşından itibaren 5 yılda bir kolesterol seviyesine bakılması önermektedir. Hatta ailesel kolesterol yüksekliği ile seyreden bazı bozukluklarda ergenliğin başında  kolesterol seviyesine bakılmalıdır. Çoğu durumda ilaç kullanılması gerekmese de diyet ve egzersiz ile ilerde kalp hastalığı gelişme riskini azaltır.

 Kalp krizi geçirdikten sonra EGZERSİZ yapmak çok riskli midir?

 Kalp krizi geçirdikten sonra hastalar içgüdüsel olarak daha hareketsiz kalmaya hatta eve kapanmaya başlarlar. Halbuki krizin üzerinden iki hafta geçidiktan sonra doktorun tavsiye ettiği ölçüde egzersize başlamak yeniden kalp krizi geçirme ve ölüm riskini azaltır.  Önemli olan soğuk ve kirli havalarda olabildiğince açık havada egzersiz yapmamak ve zorlayıcı tipte egzersizlerden kaçınmaktır.

 KOLESTEROL ilaçları KARACİĞERe zarar verir mi ?

 Kandaki kolesterol seviyesinin yüksekliği atar damarlarda darlık gelişmesi için en önemli risk faktörlerinden biridir.B u darlığın yerine bağlı olarak kalp krizi, felç ve ölüme sebep olabilir. Sağlıklı bir diyet, egzersiz ve kilo vermek bu riskleri azaltsa da çoğu zman yeterli olmaz. Bundan dolayı seçilmiş hastalarda kolesterol ilaçlarını kullanmak mecburidir. Yapılan bilimsel çalışmalarda bu ilaçların kalp krizi, felç ve ölüm riskini azalttıkları görülmüştür. Aynı diğer tüm ilaçlar gibi – çok sık kullanılan ağrı kesiciler dahil – bu ilaçların yan etki ihtimali vardır. Ancak bu düşük bir olasılıkla ortaya çıkar ve ilaç kesilir kesilmez ortadan kalkar. Doktorunuz bu düşük ihtimal için dahi sizi zaten kontrole çağırmaktadır. Bu ilaçlardan elde edilen faydanın yanında bu risk çok önemsiz durmaktadır. Bu yüzden doktor kontrolü altında bu ilaçları kullanmak hem ölüm riskini azaltır hem de güvenlidir.

 Tansiyon ve kolesterolüm ilaçları kullanırken  normal seviyelere geldi, ilacı kesebilirmiyim?

 Antibiyotikler enfeksiyonları yok ederek tedavi eder, ancak kolesterol ve tansiyon ilaçları alttaki hastalığı sadece kontrol altına alır. Bu ilaçlar bu etkiyi sadece alındıkları zaman gösterirler, ilaç kesilirse bu etki kaybolacağı gibi eskisinden daha kötü değerlerle karşılaşabilir. Kilo vermek ve diyet yapmak gibi hayat tarzı değişiklikleri doz azaltmaya yarasa da  tek başına kafi gelmeyebilir. Ne kadar zor olsa da kolesterol ve tansiyon yüksekliği için sürekli ilaç almak gereklidir.

 BESİN TAKVİYELERİ ve VİTAMİNLER kalp hastalığından korur mu?

 Normal diyete ilave olarak vitamin alınmasının kalp hastalığından korunmaya etkisi ile ilgili bir çok çalışma yapılmış ve sonuçta koruyucu olmadığı saptanmıştır. Özellikle "bitkisel ilaç" olarak adlandırılan ve içeriğindeki maddelerin miktar ve nitelik bakımından standartı olmayan ürünlerin de koruyucu olduğuna dair bilimsel bir veri yoktur. Tam aksine bu ürünlerle kişinin alması gereken ilaçların kötü etkileşim gerçekleştirdiği hatta bazen ölüme gidecek kötü sonuçlara sebep olduğu izlenmiştir.